Psikanaliz dünyasına hoş geldiniz! Burası, bastırılmış duyguların, bilinçdışının ve bol bol sembollerin cirit attığı bir alem. Bugünkü konumuz: Oedipus kompleksi. Adını telaffuz ederken bile biraz tedirgin hissettiren bu kavram, Freud’un en meşhur (ve muhtemelen en çok tartışılan) teorilerinden biri. Kısaca Konu Ne? Oedipus kompleksi, Freud’un psikanalitik kuramına göre, çocuğun karşı cins ebeveyne duyduğu bilinçdışı aşk […]
Gerileme (Regresyon) Nedir?
Diyelim ki koskoca bir yetişkinsiniz. Kredi kartı borcunuz, diş randevunuz, bozulmuş kombiniz, yapılacaklar listeniz var. Ama bir gün geliyor… Tüm bunlar fazla geliyor. Strese giriyorsunuz. Ve kendinizi dizi karşısında battaniyeye sarılı, cips yerken bebek gibi mızmızlanırken buluyorsunuz. İşte o an: Hoş geldiniz, regresyondasınız! Gerileme ya da daha akademik ismiyle regresyon, kişinin stres, korku, kaygı gibi […]
İçselleştirme (Özdeşim Kurma, Identification) Nedir?
Psikolojide içselleştirme (özdeşim kurma), bireyin dış dünyadaki değerleri, normları, inançları ya da başkalarının tutumlarını alıp kendi benliğinin bir parçası hâline getirmesi sürecine verilen isimdir. Bu, çocuklukta anne babanın kurallarıyla başlar; zamanla öğretmenler, toplumsal normlar ve otorite figürlerinin etkisiyle şekillenir. Bir anlamda dış sesin iç sese dönüşmesidir. Artık biri söylemese bile kişi kendi iç sesiyle “Böyle […]
Yansıtma (Projeksiyon) Nedir?
Kendimizle yüzleşmek zordur. Hatalarımızı, zaaflarımızı, karanlık taraflarımızı görmek, kabullenmek ve hatta değiştirmek… Epey emek ister. Fakat zihnimiz, bazen bu zorlu yolu tercih etmek yerine kestirme bir yöntem bulur: Başkalarını suçlamak. Psikolojide bu duruma “yansıtma” ya da daha teknik adıyla “projeksiyon” denir. Yansıtma, kişilik yapımızın kabul edilemez ya da rahatsız edici bulduğu duygu, düşünce ya da […]